Güneş Yanığı
Güneşin yaydığı ultra viyole radyasyonunun ( UVR) insan hayatına olumlu veya olumsuz çok sayıda etkisi bulunmaktadır.
Ultraviyolenin görmeye yardımcı olmak, fotosentez, d vitamini sentezi, ısı sağlamak, mikropları öldürmek gibi fayadalı etkilerinin yanında, güneş yanığı, deri kanserlei ve katarakt oluşturma gibi zararlı etkileride vardır.
Güneş yanığı çok fazla güneşe maruz nkalındığında yada ultraviyoleden etkilenildiğinde vücuda rengini veren ve ışığa karşı cildi koruyan melanin maddesinin bu özelliğini kaybetmesiyle meydana gelir.
Güneş bu etkisini yaymış olduğu UVA ve UVB ışınları yoluyla yapmaktadır.UVA 320-400 nm dalga boyunda olup ozon tabakasından süzülmeden yeryüzüne inen ışınlardan oluşmaktadır.UVB'ye göre güneş ışığında 1000 kat daha yoğun olarak bulunmaktadır. Camdan da geçebilen UVA derinin derin tabakalarına ulaşarak yanığı yapar. UVB ise 290-320 nm dalga boyundadır ve camdan geçmez, ancak UVB etkisiyle oluşan kızarıklık ve bronzlaşma UVA'dan çok daha şiddetlidir. Hassas cildli kişilerde ( açık tenli,yaşlı, çocuk ve renkli gözlülerde ) güneş yanıkları daha etkilidir. Çünkü bu kişiler güneşten daha kolay etkilenirler ve oluşan yanıkları esmer tenlilerle göre daha uzun sürer. Güneş yanığının belirtileri eritem(kızarıklık) su toplamalrı ve deride soyulmalar şeklindedir.
Eğer devamlı ve uzun süre güneşte kalınıyorsa deride yaşlanma ( kırışıklıklarla kendini gösterir) Çillenme, lekelenme ve katarakt gelişmesi söz konusu olmaktadır. Böyle bir durumda kişinin cildindeki lekeleerini benlerini düzenli aralıklarla dermatoloğa kontrol ettirmelidiri, çünkğ bunları renk ve boyutlarındaki değişiklikler önemli olabilir.
Güneşten Korunmak İçin;Güneşe çıkmadan yarım saat önce koyu tenlilerin en az 15 faktör açık tenlilerinde en az 30 faktör güneşten koruyucu krem sürmesi uygundur.
SPF ( güneş koruma faktörü) güneşten yanmadan kalınabilecek süreyi gösterir. Örneğin normal şartlarda kişi güneşte yanmadan 20 dk kalabiliyorsa 15 SPF bu süreyi 15 kat arttıracaktır. (20*15=300)
Gün içinde kremi birkaç kez sürmek gün boyu korunmak için yeterlidir.
Güneşten koruyucu giysiler giymek gerekmektedir. Bu giysiler bol, açık renkli ve sık dokunmuş kumaştan olmalıdır. Ayrıca şapka ve gözlük takmak gerekmektedir.
saat 11.00- 15.00 saatleri arasında UV'nin yoğun olduğu saatlerde güneşte kalmamak uygun davranış şeklidir.
Hafif yanıkta ıslak kompres, kortizonlu veya çinkolu krem yeterliyken ağır durumlarda yanık bölgesinde ağrı, su dolu kabarcıklar oluşmuşsa lokal tedaviye sistemik kortizon ve ağrı kesiciler ilave edilir...
DERMATOLOJİ UZMANI
UZM.DR.SEVEN OSMAN MUSTAFA