|
Varikosel nedir?
Tüm erkeklerin % 15 kadarında ve kısırlık sorunu ile başvuranların % 40'ında
saptanan varikosel (testis damarlarında genişleme, varisleşme) en sık rastlanan
ve ameliyat sonucu en başarılı sonuç aldığımız kısırlık sebebidir. Varikosel
testislerde sıcaklık artışı ve toplardamardaki kanın organa geri akımı sonrası
mikro dolaşımı etkileyerek sperm üretimini bozar; sayı, hareketlilik, yapı ve
kromozomal yapıya etki sonucu dölleme kapasitesini olumsuz etkiler.
Varikosel neden ve nasıl ortaya çıkar?
Varikosel ergenlik yaşlarında ortaya çıkmaya başlayan ve zaman ile ilerleyen bir
toplardamar hastalığıdır. Genetik yapısı uygun olan ve ayakta fazlaca duranlarda
bazen ağrı ve görüntü bozukluğu ile ortaya çıkarsa da kısırlık ve diğer nedenler
ile yapılan el muayenesinde saptanır. Toplardamarların içinde bulunan ve ters
akımı engelleyen valf sistemini oluşturan kapakçıkların damar çapı genişlemesi
sonucunda yetersiz kalması ile testislerin toplardamar çıkışında basınç artışı
gerçekleşir. Artan basınç sonucu testis dokusu içindeki kan dolaşımı
(mikrosirkülasyon) bozularak sperm üretimi etkilenir.
Varikosel belirtileri nelerdir?
Varikosel yumurtadan bacağa yayılan ağrı ve sıcak ortamda torbada belirginleşen
kıvrımlı damar yapısı ile fark edilebileceği gibi sadece kısırlık için yapılan
tetkikler sırasındaki el muayenesi ile de saptanabilir.
Varikosel hangi sorunlara yol açar?
Varikosel tek başına bir sağlık sorunu oluşturmaz. Sperm hücrelerini etkileyerek
kısırlık sebebi olması ve bazen de ağrıya neden olması nedeni ile tedavisi
gerekir. Ağrı sorunu olmayan ve kısırlığın sorun oluşturmadığı kişilerde
herhangi bir tedavi yapılmasına gerek yoktur.
Varikosel tanısı nasıl konulur ?
Farklı derecelerde görülebilen varikoselin tanısı bu konuda tecrübeli bir
Üroloji Uzmanı tarafından doğru şartlarda yapılacak detaylı bir muayene ile
konulmalıdır. Sadece doppler ultrasonografi ile saptanabilen varikosellerin
ameliyat edilmesi fayda sağlamadığından çok özel durumlar dışında varikosel
tanısı için hassas bir muayeneden başka herhangi bir tetkik (ultrason vb.)
istenmemelidir.
Varikosel tedavisi nasıl yapılmalıdır?
Varikosel tanısı konulan kişiye kısırlık sorunu için öncelikle varikosel
ameliyatı önerilmelidir, Varikosel saptananlara ilk tercih olarak ilaç tedavisi
veya tüp bebek yöntemleri uygulanması doğru değildir. Doğru tanı konulması ve
cerrahi yöntemin başarıyla uygulaması ile tedavisi gerçekleştirilen varikosel
hastalarında spermiyogram parametrelerinde % 80'in üzerinde istatistiki
anlamlılık gösteren düzelme sağlanır ve bunların çoğu başka bir tedavi
gerektirmeden çocuk sahibi olabilirler. Geri kalanların önemli bir kısmı ise
rahimiçi aşılama gibi, tüp bebek uygulamasından daha kolay ve ekonomik bir
yöntemden faydalanabilir seviyeye geleceklerdir.
Tüpbebek (mikro-enjeksiyon) uygulamasından önce varikoselin opere edilmesi ile
sperm hücrelerinin dölleme yeteneğini azaltan, kromozomlardaki parçalanma
oranını arttıran etkinin ortadan kaldırılması ile hamilelik oranlarının arttığı
saptanmıştır.
Op.Dr.İbrahim Çimen Üroloji Uzmanı
|