ALLEJİK NEZLE

Alerjik nezle(alerjik rinit); Burun akıntısı, hapşırma, burun tıkanıklığı, göz yaşarması, gözlerde kaşınma, başağrısı, halsizlik gibi belirtilerin devamlı veya aralıklarla tekrarlamasıyla kendini gösteren bir hastalıktır. Belirtiler sürekli olabilir, yılın belirli dönemlerinde(mevsimsel) ya da bazı ortamlarda ortaya çıkabilir. Yapılan bilimsel araştırmalarda toplumun %10'dan fazlasının alerjik nezleye yatkın olduğu gösterilmiştir. Teşhis; Hastanın şikayetlerinin değerlendirilmesi, muayene ve alerji testleriyle konur. Temel olarak mevsimsel ve yıl boyu olarak iki farklı tipe ayrılır.

Alerjik rinit (saman nezlesi) solunum, sindirim sistemleri veya göz yoluyla vücudumuza giren yabancı bir maddeyi(polen ,ev tozu akarı,mantar sporları,hayvan tüyleri,ve çeşitli gıda maddeleri gibi) bağışıklı sistemimizin vücudumuz için tehlikeli bir madde gibi algılayarak aşırı reaksiyon göstermesi nedeniyle olur. Allerji yaratan maddelere allerjen, alerji belirtileri gösteren kisilere ise allerjik denilmektedir. Allerjene gösterilen aşırı tepki vücudumuzda bazı maddelerin salgılanmasına yol açar. Sonuçta alerjik nezleye ait belirtiler kendini gösterir.

Her yıl çok sayıda insan allerjik rinite yakalanmaktadır. Bazıları çok hafif atlatırken bazıları için çok agır geçmekte, işlerini engellemekte ve yaşam kalitesini bozmaktadır. Bu olay ailevi olarak görülme egilimi göstermektedir.

İlkbaharın erken dönemlerinde saman nezlesine çiçek polenleri yada çevrede sıklıkla rastlanan ağaçların polenleri neden olmaktadır. İlkbaharın sonlarında ise çayır polenleri etken olmaktadır.

Bazı bitkiler yaz mevsiminin sonundan ekim ayına dek polen verirler. Bu dönemde de alerjik nezle(saman nezlesi) artış gösterir.

Mantarlar da önemli,sık görülen alerji nedenlerindendir. Rutubetli, güneş girmeyen mekanlarda duvarlarda, saksı toğrağında,ev bitk,ilerinde, nemli kalan havlu ve giysilerde üreyen ve hafif bir kokuya neden olan, ekmegi küflendiren, meyvalarin bozulmasina neden olan küflerdir. Ayni zamanda kuru yapraklarda, çayirlarda, samanda, tohumlarda diger bitki ve toprakta da bulunurlar. Soğuğa dirençli olduklari için allerji sorunu uzundur ve karın topraği kapattığı dönemler dışında tüm bir yıl mantar sporları havada bulunur.

Alerjiye neden olan yabancı maddeden korunma alerjik nezlenin temel tedavi yöntemidir. Ancak bu her zaman mümkün olmayabilir. Özellikle alerjen maddenin belirlenemediği durumlarda ya da birden çok maddenin etken olduğu durumlarda sıkıntı artar.

Gıda alerjilerinde; söz konusu gıdayı diyetten çıkarmak

Polen alerjilerinde; polen mevsimini bilerek bahçe vb alanlardan uzak durmak,gece yatarken penceleri kapatmak,arabalarda polen filtresi bulundurmak

Ev tozu akarları alerjilerinde; ev ortamında nemi düşük tutmak,yatak nevresim,çarşafların 60°de yıkanması ve haftada 2 kez değiştirilmesi,halı,yolluk ve tüylü eşya-oyuncakların yatak odasında bulundurulmaması,koltuk, divan, sedir, kanape gibi oturulan ve yatılan eşyaların örtüyle kaplanması  

Mantar alerjilerinde; ortamın nemliliğine dikkat etmek gerekir.

İlaçların tedavide önemli bir yeri vardır. Bugün için en sık kullanılan ilaçlar; Ağızdan alınan antihistaminikler ve burna sıkılarak kullanılan steroidli spreylerdir.

Aşı tedavisi hastanın bağışıklık sisteminin yabancı maddeye tepkisini normal seviyeye getirmeyi hedefler. Başlangıçta haftada, sonra ayda bir olmak üzere 2-3 yıllık bir program uygulanır. Alerjik rinit tedavisinde bugün için en başarılı ve en kalıcı sonuçlara aşı tedavisiyle ulaşılmaktadır

Allerjik kişilerin soguk algınlğıina, sinüs enfeksiyonu ve kulak enfeksiyonlarına olan hassasiyetleri artmıştır. Bu hastalık onları allerjisi olmayan insanlardan daha fazla rahatsız edebilir. Hatta bazen daha ağır olarak bu kisilerde astım gelişebilir.

Allerjik kişiler alerjiye maruz kaldıkları yerden uzakta yasamayı seçmelidir. Örnegin birçok allerjenin yasamayacagi kadar kuru bir iklimde yaşamak gerekebilir. Ne yazik ki bu ideal uygulama nadiren yapılabilir. Ancak şu yardım önerileri denemeye degerdir.

1. Çimleri keserken veya ev temizligi yaparken polen maskesi takin. (birçok eczaneden temin edilebilir)
2. Isıtma ve havalandırma sistemlerindeki filtreleri aylık olarak değistirin yada bir hava temizleme aygıtı kullanmaya baslayın.
3. Polenlerin çok yoğun olduğu dönemlerde kapıları ve pencereleri kapalı tutun.
4. Evde bulunan bitki ve hayvanlardan uzak durun. Veya evde bitki ve hayvan bulundurmayın.
5. Kuş tüyü,yün yastıkları, yün battaniye ve yün örtüleri pamuk veya sentetik maddeden yapilmis olanlarla değiştirin.
6. Gerekli olduğunda yeterince alerji ilaçları kullanın(doktorunuzun önerdiklerini).
7. Yatağınızın baş tarafı yukarı kaldırılmış bir şekilde uyuyun. Bunun için yatağınızın baş tarafındaki ayaklarin altina birer tugla koyabilirsiniz.
8. Genel sağlık kurallarına uyun.

• Hergün egzersiz yapın.
• Sigarayı bırakın ve diğer hava kirliliğine neden olan şeylerden uzak durun.
• Dengeli beslenin karbonhidratları azaltın.
• Diyetinizi vitaminler ve özelliklede C vitaminiyle destekleyin.

9. Doktorunuzun tavsiyelerine uyun

Kulak Burun Boğaz uzmanınız tam bir kulak, burun, boğaz, baş ve boyun muayenesi yapacaktır. Dikkatli bir değerlendirme sonucunda doktorunuz sikayetlerinize herhangi bir enfeksiyonun yada yapısal bir bozukluğun yol açıp açmadığına ve bunlara yönelik uygun tedaviye karar verecektir.

Allerji tedavisinde bir çok ilaçtan yararlanılmaktadır ve dokturunuz bunlar arasından size en uygun olanını seçecektir. Bunlar arasında antihistaminikler,lökotrien antagonistleri, dekonjestanlar, kromolin ve kortizonlu ilaçlar vardır. Şüphelenilen bir allerjinin medikal tedavisi aynı zamanda çevre kontrolü danişmalığını da kapsamaktadır. Sonuç olarak detaylı bir hikaye ve iyi bir muayeneden sonra doktorunuz hangi maddeye karşı allerjiniz olduğunu tespit etmek için testler önerebilir.