|
Bebeğinizin beslenmesinde ilk 6 ay anne sütü tek başına yeterlidir ve ideal
gıdadır.Anne sütünün yeterli olup olmadığı bebeğin kilo alımından anlaşılabilir.
Ayrıca anneler de sütlerinin bollaştığını veya azaldığını hissedebilirler. Süt
azalınca memeler yeterince sertleşmez,kontrollerde bebeğin yeterli büyümediği
görülür.Anne sütü yetersizse veya süt verimesine engel tıbbi bir neden varsa
bebeğin ayına uygun hazır mamalar (formula) verilebilir. Formula mamalar
seçilirken bebeğin gazlı olup olmadığına, kusmasına, allerjik bünyesine,
kabızlığına veya bazı özel metabolik hastalıkların varlığına dikkat edilmelidir.
Bebeklerde bir yaşına kadar inek sütü önerilemez.
Ek Gıdaya Başlangıç
Bebeklerde 4-6 aylar
arasında ek gıdalara başlanabilir. Ancak bebek anne sütü alıyorsa ve yeterli
kilo alıp gelişiyorsa ilk 6 ay sadece anne sütü önerilmektedir.Dördüncü aydan
sonra bebek katı gıdaları yutabileceği için belli bir sıraya göre ek gıdalar
günde tek gıda şeklinde, acele etmeden denenir.Ek
gıdalara başladığında bebek bu yeni gıdayı yemek istemez,ağzını sıkıca kapatır
veya başını çevirirse ısrarcı olmamak gerekir.Bu nedenle yeni ek
gıdalara başlarken annenin de sakin ve toleranslı
olduğu saatler seçilmelidir.Bebek ilk denemede yeni gıdayı reddederse
yürütülmekte olan beslenme programına devam edilir,bir süre sonra yeni gıda
tekrar
denenir.Ek gıda bebek açken denenmeli,miktar giderek
artırılmalıdır.
Meyve Suyu
4-6. ayda genel olarak ilk baslanan ek gıdalar meyve
sularıdır. Meyve suyunun verilme zamanı genelde sabah 10:00-10:30'dur. Meyve,
temiz yıkanmış cam rendede rendelenir,tülbentten süzülür.İlk başlanan meyve suyu
genellikle elma suyudur. İlk denemede 2 tatlı kaşığı kadar başlanır.Ertesi gün
bu miktar iki misline çıkarılır.İlk iki günde herhangi
reaksiyon görülmemiş ve bebek istekle almışsa elma suyuna,iki tatlı kaşığı kadar
armut suyu ilave edilir.Sonra bu karışıma havuç suyu ilave edilir.Karışık meyve
suyunun miktarı sonuçta yaklaşık 100 ml olarak önerilir.Ay sonunda meyve suları
meyve püresine çevrilir.Meyve suları kalori,vitamin ve mineral yönünden bebeği
destekler.Bu süreçte anne sütü veya mama verilmeye devam edilir.
YOĞURT
Ek
gıdalara geçilen ilk ayda yoğurt denemeleri başlar. Yoğurt evde, pastörize süt
kullanılarak hazırlanmalıdır.Evde hazırlanan yoğurtta katkı maddesi ve
tatlandırıcı olmadığı için daha sağlıklıdır.Yoğurda iki tatlı kaşığı olarak
başlanır ve yaklaşık 100 cc'ye ulaşılır.Yoğurdun verilme zamanı ikindi vakti
16:00- 16:30 gibi olmalıdır.
SÜTLÜ-PİRİNÇLİ MAMA
Ek
gıdaya geçilen ayın son on gününde sütlü unlu mamalara başlanır.Sütlü-unlu
mamalar hazırlanırken buğday unu dışındaki allerjik özellikleri az diğer tahıl
unları (pirinçunu) tercih edilmelidir.Sütlü-pirinçli mamalar başlangıçta
önerilen tarife göre hazırlanır.Bebeğin tercihine göre sulandırılabilir.Sütlü -
pirinçli mamalar tok tuttuğu ve bebeği mutlu ettiği için akşam öğünü olarak
verilir.Gereğinde sütlü - unlu mamalara yağ eklenerek enerji içerikleri
artırılmalıdır. Ek gıdalara başlandığında,bebeğin doktoru gerekli görürse bazı
değişiklikler yapabilir.
SEBZE ÇORBASI
Ek gıdalara geçişte meyve suyu, yoğurt ve
sütlü-pirinçli mamalardan sonra sebze çorbaları ve kahvaltı diyete ilave
edilir.Çorbalar hazırlanırken ilave edilecek yağ bu yaşta anne sütü ile
karşılanamayan enerji gereksiniminin karşılanmasına
yardımcı olur. Bu aylarda gerekli enerjinin % 25-30'u yağlardan
karşılanmalıdır.Diyete eklenecek yağlar bitkisel kaynaklı (zeytinyağı)
olmalıdır.Sebze çorbası hazırlanırken kullanılan sebzelerin buharda pişirilmesi
en sağlıklı yöntemdir.
Çorba tek öğün olarak yapılmalı, tüketilmeyen kısım bir sonraki öğüne veya
ertesi güne ısıtılarak verilmemelidir,besin değeri düşer.
Sebze çorbasına başlarken kabak,patates,havuç buharda pişirilir,sonra
zeytinyağlı ilave edilir.Bu karışım ezilerek kaşıkla bebeğe verilir. Tuz ve
şeker bir yaşına kadar ilave edilmemelidir.Sunraki günlerde sebzeler hızla
çeşitlenmelidir.Yeşil fasulye,birkaç taze bezelye, birkaç yaprak
ıspanak,semizotu,brokoli,taze kuşkonmaz,arpacık soğanı kullanılabilecek
sebzelerdir.Domates karışıma ilave edilebilir;salça,baharat
kullanılmamalıdır.Bebeklerin sebze çorbasına,patlıcan ve bakla konulmamalıdır.
Çünkü patlıcan nikotin içerir,bakla da favizm denen bir klinik tabloya sebep
olabilir.Sebze çorbası doğal ve taze ürünler kullanılarak
hazırlanmalıdır.Konserve ,dondurulmuş yiyecekler,katkı maddeli hazır besinler
bebeğe verilmemelidir.Hazırlanan besinler uzun süre oda ısısında
bekletilmemelidir.Bebeğe verilecek besinler gıda hijyenine uyularak
hazırlanmalı,kullanılan su ve gereçler temiz olmalıdır.
Sebze çorbasına başlandıktan sonra pirinç ve mercimek çorbaya ilave
edilebilir.7-8 aylarda sebze çorbasına et ilave edilir.Et protein,demir ve çinko
gibi mineraller bakımından zengindir.Başlangıçta sebze çorbaları ve püreleri
içinde daha kolay tüketebilecek kıyma,daha sonra,bebek çiğnemeyi öğrendiğinde
köfte verilebilir.Kıymanın, az miktarda başlanıp bir kibrit kutusu büyüklüğüne
(35-50gr) ulaşması uygundur.Daha sonra tavuk ve balık ilave edilir.Bebeğin
taze,kıçıksız,beyaz etli balıkları daha çok sevdiği gözlenmiştir.Çorbalara
kırmızı ve beyaz et dönüşümlü olarak konulur.Bu konuda bebeğin gelişme durumunu
göz önüne alan çoçuk doktorunun farklı önerileri olabilir.Bebeğe yağlı kuzu
etleri veya sakatat verilmemelidir.
Kahvaltı
7-8 aylarda bebeğe kahvaltı başlanır.Kahvaltı hazırlanırken birkaç bebe
bisküvisi veya ekmek,pastörize beyazpeynir,pekmez,az miktarda tereyağı,katı
pişmiş yumurta sarısı,anne sütünde veya suda ezilerek verilebilir.Katı yumurta
sarısı başlangıçta 1/8 miktarda olup 3-4 günde bir 1/8 şeklinde artırılır,yarım
yumurta sarısı her gün veya tam yumurta sarısı günaşırı olacak şekilde
kahvaltıya ilave edilir.Yumurta beyazı 10-12.aylarda diyete ilve edilir.
Sebze çorbası ve kahvaltının öğün için taze olarak
hazırlanması idealdir.Ancak bebeklerin bazen değişik tatlar isteyebileceği veya
iştahsızlık dönemleri yaşayabileceği
unutulmamalıdır.Böyle durumlarda doğal gıdalardan hazırlanmış mamalar
verilebilir.Son yıllarda bağışıklık sistemi için önemliyer tutan , sindirimi
kolaylastıran ve besin kalitesini artıran prebiyotik veya probiyotikler de hazır
bebek mamalarına ilave edilmeya başlanmıştır.
7-9.aylarda nişastalı basinler (pilav,makarna,gibi)ve özellikle tarhana çorbası
verilmeya başlanır Bebekler için pilav ve makarna başlangıçta haşlanıp suyu
çektirilerek hazırlanmalı, üzerine zetinyağı gezdirilmeli, istenirse sebzeli
veya kıymalı sos koyulmalıdır.
9.aydan sonra bebek artık aile sofrasına oturmalı , kendini beslemesi için ona
fırsat verilmelidir.Bebeğin eline kaşık verilmesi onun özgüvenini
artırır.Ailenin yemek sırasında birlekte yamak yemesi bebeği gelecekteki
obeziteden koruyan önemli ve önleyici bir nokta olarak kabul edilmektedir.
Aile sofrasına oturan bebeğe, hazırlanan ev yemeklerınden(dolma,sulu
köfte,kıymalı fasülye vs.gibi)verilebilir. Parmakla beslenme yapılabilir. Bu
yemeklerin tuzsuz, baharatsız ve salçasız olmasına dikkat edilmelidir.
|